• On 1 Jul 2026
• By Pieter Janssen

Radio Speedway bij Heemkundige Kring Kinrooi

In de juni‑editie van het periodieke blad ‘Dao Raostj Get’ van Heemkundige Kring Kinrooi staat deze maand een uitgebreid artikel over het boek Etherslag aan de grens van Pieter Janssen, waarin de geschiedenis van de Molenbeerselse radiozenders centraal staat. Het blad is verspreid onder abonnees en ligt tijdens openingsuren los ter verkoop bij de Slichtenhoeve in Molenbeersel.

Het artikel schetst hoe Radio Speedway begin jaren tachtig ontstond uit de hobby van Wiel Vrinssen, die met zelfgebouwde apparatuur en een vaste herkenningsmelodie een groeiend publiek bereikte. In een periode van politieke discussie over vrije radio wist Speedway via een juridische constructie in 1986 een officiële vergunning te bemachtigen. Vanuit een geïmproviseerde studio achter Café De Jachthoorn groeide de zender uit tot een familieradio met dagelijkse uitzendingen, regionale informatie en een grote groep vrijwilligers uit beide landen.

Na een verhuizing naar de Oudekerkstraat en verdere professionalisering maakte de radiozender in 1995 een nieuwe start onder de naam Radio NIVO, met digitale automatisering en een strakkere programmering. De grensligging bleef echter voor technische uitdagingen zorgen, waaronder interferentie met Duitse zenders en controles op zendvermogen. Rond de eeuwwisseling leidde de veranderende mediasector tot de overdracht van de vzw, waarmee de naam Speedway/NIVO uit de ether verdween.

De volledige geschiedenis van de Molenbeerselse radiozenders, inclusief Radio Grensland en diverse piraten, is beschreven in het boek ‘Etherslag aan de grens’. Het werk plaatst de lokale radioverhalen in een bredere context van grensradio, met voorbeelden zoals Radio Luxemburg, Radio 10 en Radio Flandria. Bestellen kan via www.etherslag.eu.

• On 23 Jun 2026
• By Pieter Janssen

Dörp op de bres voor De Pool

Komend weekend verschijnt Moennik 87. Voor deze editie schreef ik een artikel over het fel verzet dat Helden-Dorp midden jaren zeventig mobiliseerde tegen plannen om de Kennedylaan door te trekken richting de Kesselseweg. Die ingreep zou De Pool splijten en het historische dorpshart aantasten.

Inwoners verenigden zich in de werkgroep Behoud De Pool, trokken volle zalen tijdens dorpsvergaderingen en confronteerden bestuurders met alternatieven. Hun boodschap bleef onveranderd: geen weg door de oude kern, geen aantasting van het plein.

Na jaren van discussie verdwenen de plannen stilletjes uit beeld. De Pool bleef, dankzij een dorp dat pal ging staan voor zijn eigen geschiedenis.

• On 22 mei 2026
• By Pieter Janssen

De tram die het dorp even verbond met de regio

Op een koude januaridag in 1910 kwam er een stoomtram op gang die kleine Limburgse kernen met elkaar moest verbinden. De lijn Maaseik–Molenbeersel (meter‑spoor, 1000 mm) maakte deel uit van een netwerk van buurtspoorwegen dat landbouwers, markthandel en forenzen een betaalbare verbinding bood met grotere stations en markten. De exploitatie begon onder lokale maatschappijen en viel vanaf 1925 onder de NMVB, de Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen.

Route, techniek en dienstregeling
De tramlijn liep vanaf Maaseik richting Molenbeersel en had aansluitingen of doorverbindingen richting Stramproy en Weert; sommige trajectdelen kenden tijdelijke onderbrekingen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het was een smalspoorlijn met zowel personen‑ als goederendiensten; dienstregelingen uit de jaren 1920–1930 tonen meerdere dagelijkse ritten die landbouwproducten en reizigers bedienden. Lokale haltes lagen dicht bij dorpskernen, zodat ook kleine handelsplaatsen profiteerden.

Leven met de tram: korte bloei, snelle neergang
Voor Molenbeersel betekende de tram een korte periode van verhoogde bereikbaarheid: boeren konden sneller naar markten, scholieren en arbeiders bereikten omliggende plaatsen en kleine handel floreerde. Maar de economische realiteit veranderde snel: de opkomst van autobussen en vrachtwagens, stijgende exploitatiekosten en veranderende vervoerspatronen maakten veel tramlijnen onrendabel. De aftakking Molenbeersel–Stramproy stopte al in 1934 voor passagiers; de hoofdverbinding Maaseik–Molenbeersel werd in 1937 gesloten.

Sporen en bronnen: wat resteert er nu?
Fysieke sporen van de tram zijn schaars: rails werden opgebroken, taluds ingepolderd en haltes verdwenen. Wel bestaan er foto’s en dienstregelingen in lokale archieven en bij tramhistorici die het netwerk documenteerden; een foto uit 1927 illustreert het materieel en de stedelijke haltes op het traject Weert–Maaseik. Voor wie wil reconstrueren: het stadsarchief van Maaseik en gespecialiseerde verzamelingen (NVBS, particuliere tramhistorici) bewaren dienstregelingen, kaarten en foto’s.

Waarom het verhaal van de tram blijft tellen
De tramlijn naar Molenbeersel is een klein hoofdstuk in de grotere transitie van lokaal spoor naar wegvervoer, maar het vertelt veel over hoe platteland en marktstad elkaar bereikten vóór de auto‑economie. De korte levensduur van de lijn (1910–1937) markeert een periode van technologische experimenten en snelle maatschappelijke verandering — een herinnering aan hoe infrastructuur dorpen tijdelijk kon transformeren.

Met dank aan Wim Kusee en Cor Tubée
Foto: Beeldbank GAW 2388 en Heemkundige Kring Kinrooi