Moennik 88: Helden klinkt, leeft en herinnert
De nieuwste editie van ‘De Moennik’ valt komend weekend bij de abonnees op de deurmat. Daarmee start ook de losse verkoop van het historisch tijdschrift van de Heemkundevereniging Helden. ‘Moennik 88’ is opnieuw een rijk gevulde uitgave, waarin lokale geschiedenis, persoonlijke verhalen en cultureel erfgoed samenkomen. Voor deze editie verzorgde ik enkele bijdragen, zoals over de Heldense radiopiraten, een bezoek aan het gemeentearchief, het werk van architect Frans Niessen en een uitgebreid levensverhaal van Henriëtte Segers Hermans.
Heldense radiopiraten: een eigen geluid in de ether
In de jaren zeventig en tachtig kende de voormalige gemeente Helden een bruisende piratenradio cultuur. Jongeren en hobbyisten bouwden eigen zenders die Nederlandstalige muziek, dorpsnieuws en verzoekjes de ether in stuurden — een warm, informeel alternatief voor het officiële Hilversum.
Radio Tivoli uit Beringe groeide uit tot een vaste zondagstraditie, terwijl Radio Bravo Internationaal een fel kat en muisspel speelde met de PTT. Radio Peelland liet zien hoe techniek en avontuur hand in hand gingen. In Grashoek kreeg Radio Wilma zelfs een eigen single, en de Heldense eigenaar van Radio Little Luck wist de opsporingsdienst te slim af te zijn met een ondergrondse kabeltruc.
Samen vormden deze zenders een hechte, creatieve gemeenschap die het lokale leven hoorbaar maakte en een blijvende indruk achterliet op de regio. De radiopiraten zijn een levend voorbeeld van lokale mediageschiedenis en de kracht van gemeenschapszin.
Bezoek aan het gemeentearchief: geschiedenis in de praktijk
Op 20 mei bezocht de redactie van ‘De Moennik’ het gemeentearchief van Peel en Maas. Hoofdredacteur Wim Daniëls en de redacteuren kregen een rondleiding langs de rijke collectie documenten, kaarten, bouwdossiers en historische stukken.
Tijdens de ochtend maakten zij kennis met paleografie — het lezen van oude handschriften — en middeleeuwse zegels, die de zorgvuldigheid van historisch brononderzoek illustreren. Het bezoek stond tevens in het teken van het afscheid van redacteuren Jos Keijmes en Piet Gommans, die jarenlang een vaste waarde waren binnen de redactie.
Na een gezamenlijke lunch keek het team terug op een inspirerende ochtend vol nieuwe ideeën voor toekomstige artikelen en een hernieuwde waardering voor het belang van archieven in het bewaren van lokale geschiedenis.
Architect Frans Niessen: de bouwmeester van Helden-Dorp
Wie door Helden Dorp wandelt, ziet overal het werk van architect Frans Niessen terug. Vanaf de jaren twintig ontwierp hij talloze markante gebouwen die het straatbeeld tot op de dag van vandaag bepalen.
Zijn stijl — houten vensters, glas in loodramen, erkers en Tuiles du Nord dakpannen — is herkenbaar en geliefd. Niessen tekende onder meer voor de sigarenfabriek GENIE, het statige huis van burgemeester Van Cann en de meisjesschool. Ook buiten Helden liet hij zijn sporen na, met ontwerpen voor onder andere zaal VIOS en diverse panden in Panningen.
Na de oorlog speelde Niessen een belangrijke rol in de wederopbouw, later samen met zijn zoons. Zijn nalatenschap vormt nog altijd het gezicht van Helden Dorp en is een tastbaar voorbeeld van regionale architectuurgeschiedenis.
Negentigers: het levensverhaal van Henriëtte Segers Hermans (96)
Henriëtte Segers Hermans groeide op in een groot Pannings gezin met tien kinderen, midden tussen smederij, hoefstallen en de geur van beslagen paarden. Haar vader werd vertegenwoordiger in lasapparatuur nadat haar ooms een gepatenteerd acetyleentoestel ontwikkelden. “Hij ging in Limburg en Brabant alle smederijen af om daar lasapparaten te verkopen,” vertelt ze.
Henriëtte herinnert zich levendig de bewaarschool, waar haar zus Jacqueline na een conflict met een zuster in het kolenhok belandde, en de Mariaschool, waar ze schitterde in de musical ‘Repelsteeltje’: “In mijn eentje speelde ik alle rollen.”
Tijdens de oorlog zat ze op kostschool in Blerick, maakte de bevrijding van dichtbij mee en werd zelfs door een Duitse soldaat van straat geplukt om aardappels te schillen. Na haar MULO diploma volgden opleidingen, werk in Venlo en Heerlen en uiteindelijk een eigen kantoor met haar man Wim.
Haar jeugd noemt ze warm en veilig, met spelletjes op straat en een onverwoestbare moeder die dagelijks voor dertien mensen kookte. Een leven vol eenvoud, discipline en grote dankbaarheid — een verhaal dat de rubriek Negentigers opnieuw kleur geeft.
Verspreiding
Moennik 88 wordt dit weekend bij de leden bezorgd. Losse nummers zijn verkrijgbaar bij Primera Panningen, de VVV winkel in Panningen en Museum Peel en Maas in Helden.
Heemkundevereniging Helden brengt vier maal per jaar een historisch tijdschrift uit, ‘De Moennik’, waarin veel aandacht voor geschiedkundige zaken uit de oude gemeente Helden. “Daarnaast hebben we een actieve groep vrijwilligers die de kruisen en kapellen in onze regio onderhouden en opknappen”, vervolgt voorzitter Maessen. “En ook ons depot met vele vrijwilligers is bijzonder actief waar mensen terecht kunnen voor allerlei zaken”, aldus de voorzitter van de heemkundevereniging Helden.