Moennik 88: Helden klinkt, leeft en herinnert

De nieuwste editie van ‘De Moennik’ valt komend weekend bij de abonnees op de deurmat. Daarmee start ook de losse verkoop van het historisch tijdschrift van de Heemkundevereniging Helden. ‘Moennik 88’ is opnieuw een rijk gevulde uitgave, waarin lokale geschiedenis, persoonlijke verhalen en cultureel erfgoed samenkomen. Voor deze editie verzorgde ik enkele bijdragen, zoals over de Heldense radiopiraten, een bezoek aan het gemeentearchief, het werk van architect Frans Niessen en een uitgebreid levensverhaal van Henriëtte Segers Hermans.

Heldense radiopiraten: een eigen geluid in de ether
In de jaren zeventig en tachtig kende de voormalige gemeente Helden een bruisende piratenradio cultuur. Jongeren en hobbyisten bouwden eigen zenders die Nederlandstalige muziek, dorpsnieuws en verzoekjes de ether in stuurden — een warm, informeel alternatief voor het officiële Hilversum.
Radio Tivoli uit Beringe groeide uit tot een vaste zondagstraditie, terwijl Radio Bravo Internationaal een fel kat en muisspel speelde met de PTT. Radio Peelland liet zien hoe techniek en avontuur hand in hand gingen. In Grashoek kreeg Radio Wilma zelfs een eigen single, en de Heldense eigenaar van Radio Little Luck wist de opsporingsdienst te slim af te zijn met een ondergrondse kabeltruc.
Samen vormden deze zenders een hechte, creatieve gemeenschap die het lokale leven hoorbaar maakte en een blijvende indruk achterliet op de regio. De radiopiraten zijn een levend voorbeeld van lokale mediageschiedenis en de kracht van gemeenschapszin.

Bezoek aan het gemeentearchief: geschiedenis in de praktijk
Op 20 mei bezocht de redactie van ‘De Moennik’ het gemeentearchief van Peel en Maas. Hoofdredacteur Wim Daniëls en de redacteuren kregen een rondleiding langs de rijke collectie documenten, kaarten, bouwdossiers en historische stukken.
Tijdens de ochtend maakten zij kennis met paleografie — het lezen van oude handschriften — en middeleeuwse zegels, die de zorgvuldigheid van historisch brononderzoek illustreren. Het bezoek stond tevens in het teken van het afscheid van redacteuren Jos Keijmes en Piet Gommans, die jarenlang een vaste waarde waren binnen de redactie.
Na een gezamenlijke lunch keek het team terug op een inspirerende ochtend vol nieuwe ideeën voor toekomstige artikelen en een hernieuwde waardering voor het belang van archieven in het bewaren van lokale geschiedenis.

Architect Frans Niessen: de bouwmeester van Helden-Dorp
Wie door Helden Dorp wandelt, ziet overal het werk van architect Frans Niessen terug. Vanaf de jaren twintig ontwierp hij talloze markante gebouwen die het straatbeeld tot op de dag van vandaag bepalen.
Zijn stijl — houten vensters, glas in loodramen, erkers en Tuiles du Nord dakpannen — is herkenbaar en geliefd. Niessen tekende onder meer voor de sigarenfabriek GENIE, het statige huis van burgemeester Van Cann en de meisjesschool. Ook buiten Helden liet hij zijn sporen na, met ontwerpen voor onder andere zaal VIOS en diverse panden in Panningen.
Na de oorlog speelde Niessen een belangrijke rol in de wederopbouw, later samen met zijn zoons. Zijn nalatenschap vormt nog altijd het gezicht van Helden Dorp en is een tastbaar voorbeeld van regionale architectuurgeschiedenis.

Negentigers: het levensverhaal van Henriëtte Segers Hermans (96)
Henriëtte Segers Hermans groeide op in een groot Pannings gezin met tien kinderen, midden tussen smederij, hoefstallen en de geur van beslagen paarden. Haar vader werd vertegenwoordiger in lasapparatuur nadat haar ooms een gepatenteerd acetyleentoestel ontwikkelden. “Hij ging in Limburg en Brabant alle smederijen af om daar lasapparaten te verkopen,” vertelt ze.
Henriëtte herinnert zich levendig de bewaarschool, waar haar zus Jacqueline na een conflict met een zuster in het kolenhok belandde, en de Mariaschool, waar ze schitterde in de musical ‘Repelsteeltje’: “In mijn eentje speelde ik alle rollen.”
Tijdens de oorlog zat ze op kostschool in Blerick, maakte de bevrijding van dichtbij mee en werd zelfs door een Duitse soldaat van straat geplukt om aardappels te schillen. Na haar MULO diploma volgden opleidingen, werk in Venlo en Heerlen en uiteindelijk een eigen kantoor met haar man Wim.
Haar jeugd noemt ze warm en veilig, met spelletjes op straat en een onverwoestbare moeder die dagelijks voor dertien mensen kookte. Een leven vol eenvoud, discipline en grote dankbaarheid — een verhaal dat de rubriek Negentigers opnieuw kleur geeft.

Verspreiding
Moennik 88 wordt dit weekend bij de leden bezorgd. Losse nummers zijn verkrijgbaar bij Primera Panningen, de VVV winkel in Panningen en Museum Peel en Maas in Helden.

Radio Speedway bij Heemkundige Kring Kinrooi

In de juni‑editie van het periodieke blad ‘Dao Raostj Get’ van Heemkundige Kring Kinrooi staat deze maand een uitgebreid artikel over het boek Etherslag aan de grens van Pieter Janssen, waarin de geschiedenis van de Molenbeerselse radiozenders centraal staat. Het blad is verspreid onder abonnees en ligt tijdens openingsuren los ter verkoop bij de Slichtenhoeve in Molenbeersel.

Het artikel schetst hoe Radio Speedway begin jaren tachtig ontstond uit de hobby van Wiel Vrinssen, die met zelfgebouwde apparatuur en een vaste herkenningsmelodie een groeiend publiek bereikte. In een periode van politieke discussie over vrije radio wist Speedway via een juridische constructie in 1986 een officiële vergunning te bemachtigen. Vanuit een geïmproviseerde studio achter Café De Jachthoorn groeide de zender uit tot een familieradio met dagelijkse uitzendingen, regionale informatie en een grote groep vrijwilligers uit beide landen.

Na een verhuizing naar de Oudekerkstraat en verdere professionalisering maakte de radiozender in 1995 een nieuwe start onder de naam Radio NIVO, met digitale automatisering en een strakkere programmering. De grensligging bleef echter voor technische uitdagingen zorgen, waaronder interferentie met Duitse zenders en controles op zendvermogen. Rond de eeuwwisseling leidde de veranderende mediasector tot de overdracht van de vzw, waarmee de naam Speedway/NIVO uit de ether verdween.

De volledige geschiedenis van de Molenbeerselse radiozenders, inclusief Radio Grensland en diverse piraten, is beschreven in het boek ‘Etherslag aan de grens’. Het werk plaatst de lokale radioverhalen in een bredere context van grensradio, met voorbeelden zoals Radio Luxemburg, Radio 10 en Radio Flandria. Bestellen kan via www.etherslag.eu.

Negentigers: Rien Maessen

In de rubriek ‘Negentigers’ van Historisch tijdschrift ‘De Moennik’ worden 90-plussers geïnterviewd over hun bezigheden in vroeger tijd, met name de jaren vijftig van de vorige eeuw.

Ditmaal: Rien Maessen uit Grashoek.

Negentigers: Truus Korsten-Gommans

In de rubriek ‘Negentigers’ van Historisch tijdschrift ‘De Moennik’ worden 90-plussers geïnterviewd over hun bezigheden in vroeger tijd, met name de jaren vijftig van de vorige eeuw.

Ditmaal: Truus Korsten-Gommans uit Everlo.

Kunstenaar Jacques Luijten

Kunstenaar Jacques Luijten schilderde een foto uit begin 1900 voor de deur bij Smederij Verbugt in Helden na.
De negentiger vertelt over zijn bezigheden.

Negentigers: Jeanne Cox deel 2

In de rubriek ‘Negentigers’ van Historisch tijdschrift ‘De Moennik’ worden 90-plussers geïnterviewd over hun bezigheden in vroeger tijd, met name de jaren vijftig van de vorige eeuw.

Ditmaal: Jeanne Cox uit Helden, deel 2.

Negentigers: Jeanne Cox deel 1

In de rubriek ‘Negentigers’ van Historisch tijdschrift ‘De Moennik’ worden 90-plussers geïnterviewd over hun bezigheden in vroeger tijd, met name de jaren vijftig van de vorige eeuw.
Ditmaal: Jeanne Cox uit Helden, deel 1.

Veertig jaar Heemkundevereniging Helden

Artikel naar aanleiding van het jubileum van Heemkundevereniging Helden op 16 september 2023 toen het veertig jarig jubileum van de vereniging gevierd werd.

Het eerste volkslied van ‘Heldje-Dörp’

Sief Frencken schreef in 1947 de tekst voor het allereerste Heldense volkslied dat lange tijd gezongen werd. De zwager van Sief, Will Kranen, schreef de muziek.

Het eerste postkantoor van Helden

Het verhaal over de realisatie van het eerste postkantoor in Helden-Dorp aan de Molenstraat in Helden, begin 1900.

U kunt de inhoud van deze pagina niet kopiëren