Aandacht voor Helje oos Dörp bij lokale omroep

Bij lokale omroep P&M is deze week aandacht voor de website Helje.online die onlangs de lucht in ging. Het artikel dat bij de lokale omroep bij een nieuwsfilmpje staat lees je hier.

‘Helje Oos Dörp’, het lied over Helden, raakt steeds meer in de vergetelheid. Dat vindt Pieter Janssen, een echte Heldenaar en groot liefhebber van het lied, dat werd geschreven door zijn grootvader. Pieter wil het lied in een nieuw jasje steken.

Schouders eronder
Het nummer werd in 1947 geschreven door zijn grootvader. “Wat er zo speciaal aan is, is dat het nogal een positieve inslag heeft. Met z’n allen de schouders eronder en we maken er het beste van”, zo schetst Pieter de tekst van het Heldense lied. Toch kan hij de tegenhanger van het lied, Sjoën Helje Dörp van de Bretelboys, ook waarderen. “Ook machtig mooi, maar Helje Oos Dörp is net ietsje ouder.”

Brazilië
Het lied is de afgelopen jaren in verschillende hoedanigheden gedraaid, zelfs in het verre buitenland. “Op lagere scholen werd het gerepeteerd, de fanfare speelde het een heel aantal keren en het is gezongen tijdens de installatie van een burgemeester. Het is zelfs in Brazilië gezongen voor een pater”, vertelt Pieter in het Heldens dialect.

Website
Pieter wil dat het lied behouden blijft, ook voor de volgende generaties. Hij heeft daarom een website over Helje Oos Dörp gemaakt: Helje.online. “Het lied is niet meer zo bekend. De mensen van 60 jaar en ouder kennen het lied nog wel, maar daaronder niet. Dat vind ik eeuwig zonde”, zegt Pieter, die een uitvoering van Helje Oos Dörp tijdens een bruiloft in 1958 heeft weten op te rakelen. “De waardering moet er komen om dit lied vereeuwigd te houden, dus daarom ben ik die website begonnen.”

Moderniseren
Inmiddels liggen er plannen klaar om het Heldense lied nieuw leven in te blazen. Als het aan Pieter ligt, moet het vooral wat moderner worden. “Mijn opa schreef Heldje met een D. In Weert spreken ze het ook nog steeds zo uit, maar die D is in de vergetelheid geraakt”, weet hij. En zo zijn er in de authentieke tekst van Helje Oos Dörp nog meer voorbeelden van (enigszins) vervlogen tijden. “Ze hebben het over De Beus en Kouberg. Dat zijn woorden die we anno 2024 eigenlijk niet meer kennen”, aldus Pieter.

Helje oos dörp in dialect-website

Net na de Tweede Wereldoorlog schreef Sief Frencken uit Helden de tekst voor het eerste Heldense volkslied, ‘Heldje oos dörp’, genaamd. Zijn zwager Will Kranen schreef de muziek. Vele jaren werd het lied op diverse gelegenheden in Helden-Dorp gezongen en gespeeld, of het nu was op de lagere school of bij gelegenheden waarbij de Heldense Fanfare ‘Sint Cecilia’ de zangers muzikaal ondersteunde. De wat oudere Heldenaren herkennen het lied meteen, de wat jongere zegt het niets. Het lied is in de vergetelheid geraakt. Vandaar dat een website dit lied een blijvende herinnering moet geven.

Idderein kan ’t dao bevalle
Om aan te tonen dat het goed toeven is in Helden, werd bij de installatie van burgemeester Hoeijmakers in 1964 het lied gezongen. Het lied werd op veel plekken binnen de Dörper gemeenschap gezongen. Bij Jong Nederland in Helden stond het lied vaak op het programma maar ook op de lagere school maakte het onderdeel uit van een lesdag.

Sjoeën Helje-Dörp
“Iedereen kent het lied ‘Sjoeën Helje Dörp’ van De Bretelboys, het lied ‘Heldje oos dörp’ wordt de laatste jaren niet meer gezongen of gespeeld. De wat oudere inwoners van Helden-Dorp kennen het nummer. En om het niet in de vergetelheid te laten komen, wil ik zorgen voor een blijvend iets, vandaar een website over dit eerste Dörper volkslied”, aldus Pieter Janssen die de site geheel in het Hèljes dialect samenstelde. Janssen is een kleinzoon van tekstschrijver Sief Frencken (1907-1974).

Helje.online
De website www.helje.online geeft de tekst van het lied, de muziek, beschrijft de historie en het veranderen van de Hèljese taal maar wist ook de oudste opname van het lied, uit 1958, op te duiken. “Mijn grootvader was altijd met taal bezig. Geschiedenis en taal hebben mijn interesse dus kon dit mooi samengevoegd worden”, zo vertelt Pieter Janssen.
Naast het lied is er op de website ook aandacht voor het Hèljes dialect in een bredere zin en zijn er links naar websites die ook met de Heldense geschiedenis bezig zijn.

In uitgave 80 van ‘De Moennik’, het tijdschrift van Heemkundevereniging Helden is er uitgebreid aandacht voor het eerste Dörper volkslied. Hierin staat ook de gehele tekst van het lied, door Sief Frencken in 1947 geschreven en zijn er enkele anekdotes te lezen.

Sief Frencken cultuurdrager van het Limburgse woord

Het is vandaag, woensdag 23 maart 2022, op de kop af 25 jaar geleden dat de Limburgse taal officieel als streektaal werd geïntroduceerd. Voor de goede orde: Het gaat niet over hèt Limburgs maar over alle dialecten binnen de provinciegrenzen. Mijn grootvader, Sief Frencken, was in de vorige eeuw, dus al lang voor de officiële status die de taal in Nederland kreeg, bezig om het dialect te verspreiden. Dat deed hij niet onverdienstelijk.

Siegfried (kortweg Sief) Frencken (1907-1974) schreef al voor de Tweede Wereldoorlog in het Hèljes plat. Dat hij het schreef als ‘Heldjes plat’ laat zien hoe dat dialect in de loop van de jaren veranderd is. Van de vele gedichten die Sief maakte, werd een bundel gemaakt, Gröts op Eige Taal. De gedichten werden regelmatig in het huis-aan-huisblad ‘Midden-Limburg’ geplaatst. De gedichten haalden ook vaker het ‘Dagblad voor Noord-Limburg’. Auteur Frans Wilms noemt Frencken in een artikel uit 2003 de beste dialectschrijver die Helden ooit gekend heeft.

Frencken was niet de enige Heldenaar die zich bezig hield met het Heldens dialect. Namen als Graad Engels, Leike van Horen, (Meester) Sjeng Peeters en Harrie Brummans (Harie van de Klómp) mogen uiteraard niet ontbreken. De schrijfwijze van de heren was wel niet hetzelfde, de insteek liep echter gelijk.

Naast het dialect konden de tijdgenoten het goed met elkaar vinden. Zo was Leike van Horen samen met Sief Frencken een van de gangmakers om, ter gelegenheid van het 50-jarige jubileum, een nieuw dak te verkrijgen bij de Paters Lazaristen in 1953 en waren Sjeng Peeters en Sief Frencken collega’s op de Jongensschool in Helden-Dorp.

Niet enkel in het dialect dichten, zelfs een lied over Helden, jaren voordat ‘De Bretelboys’ het ‘officieuze’ volkslied van Helden-Dorp brachten, schreef Sief. Het lied kreeg uiteraard de titel ‘Heldje’ en werd van muziek voorzien door zijn schoonbroer Wiel Kranen.

In 2009 kwam het eerste Heldense Woordenboek uit. Ook hierin werd Frencken genoemd als één van de grondleggers van het Heldens dialect.

Ich dink, dèt hae zich op 23 mieërt 1997, prónt 25 jaor geleeje, bej ‘t officieel make van de Limburgse taal, toch ein bietje gröts heet gevuld!’

Een gedicht van Sief uit augustus 1954 dat handelt over de erbarmelijke toestand waarin de wegwijzer tegenover Hotel Antiek in Helden-Dorp zich bevond:

U kunt de inhoud van deze pagina niet kopiëren