Auch vu rum loedj nów de dódsklók
Ovver ’t stedje van plezeer;
‘Veldeke’ treurt mèt die klókke
Blank blieft wieër Mathieu’s pepeer.
Want zien daag zien vólgemaete
’t Meuske zjwiegt nów in zien hert,
Vrouw en weechter en femielie
En veul vrinj treuft det mèt sjmert.
Daarum zulle wae nów baeë
Det hieël gauw, vandaag mesjien,
Det aecht Limburgs, Vènnels meuske,
Hemelhoeëg zal zingend zien.
30 mei 1954
Werm wólkde d’n aom oet de wieë naasgater van ‘nnen oos.
’t Kiendjen in de sjtal van Bethlehem woord zoeë werm,
Huulde neet mieër en veel in sjlaop.
Daen oos woos leechtig neet wat ’n dieë, mer in èlk geval
dee ’n e gód werk. Of det bieëst mei óp ;t lankd wèrkde,
óf oeët ker of wage getrooch heet óvver de roebeligke
sjtraote van Bethlehem, die meugelik wel get e wig zóllen
hebbe gehad van de weeg nao de Rógkelse bruk óf Daekershoors,
óf mesjien nag wied sjlaechter wore, det heb ich
noeëts urges gelaeze. Mer mich tuntj wel det daen oos ‘nnen
overuuem waas, in de zóveulste graod dan, van daen angeren
oos, dae auch ’n bieëstig god werk dieë, veul later in
d’n tied en wied dónder bèj.
Daen irsten hei ’t Kiendje Jezus zelf oet de kao en Ooslevrouw
oet d’n ozel gehólpe, toe Die werkelik ginnen hemelse
raod woos, wie det Ze eur Kiendje werm moos haoë mèt
e paar dunne dèkskes, woe me dór koos kieke en ’n hampel
sjtraoeë oet ’n króm boesj.
Mer daen twidde, woe ich ich mesjien get nèjs van gaon
Vertèlle, heet aevel get wóngerlik góds gedaon. Ooslevrouw
En ’t Kiendje woren dao zeker blèj um, want dae vervulden
eure wins en heet er mèt vur gezórgd det Kepél hèj ligkt
en nurges angers.
…’t Waas in ’t begin van de zevetieënde ieuw.
juusten daag en jaor zien ze vergaeten óp te sjrieve en
ge wèt wel wie ’t dök mèt ónthaoë geit.
Urges in Heldje sjpeen ‘nnen boor zienen oos in, um aan
zien vrouw al e paar daag lang te näöle, det ze niks mieër
hei um ’t veurhoes en d’n haerd te sjtrouwe. Langsaam
mer zeker sjógkelden ’t geveers gunder óp. D’n boor zaat
óppe ker, mèt einen bats óp ’t brèdje. Doe d’n baas gelaa’n
hei en d’n oos ‘Jöh’ huurde, trooch ’n drek aan en sjlóbde
ne mèt de ker zank dór deepe kersjpore vroet. D’n boor leep
d’r naeve over ’t pedje, de haeng in de taes, ‘nne remmel
ónger ‘nnen erm en ’n sjmeel teussen óngerlup en sjnór.
Op ’t gebouwd veldj pikde kraone wurm en zó get en in
‘nnen hoeëge kannedalsen baum waas ’n aochter ’n Mieërtse bies
wig.
In Aevelder bleef d’n os inèns zoeeë mer sjtaon. Mèt mote
en d’n eike remmel kreeg d’n boor ’t bieës en de ker, die
mèt det kletske zank zeker neet te zjwaor gelaë waas,
wèr óp gank.
Mer de vrouw zó tóch verluipig de zank nog neet aan
hoes hebbe.
Doe ’t geveers waas gekome tót woe nów midden in Kepél det
néj roeëzeperk is aangelaog, bleef d’n oos wèr sjtaon. En
óf d’n boor ‘Jöh!’ zaog, óf ‘Hot-jöh!’ kakde, ’t bieës
verzat gène poeët.
Krek kwaam d’n emes naeve, dae mèt ’n kruker mees nao ‘t
veldj sjurgde. Die zat e neer, sjmeet de leechtreem over
de buim, sjpëjde in de heng en kruide mèt aan ’t raad van
de zankker.
Ongerteusse kreeg d’n oos preugel en sjtoke de èngelkes zich
twieë vingers in eur oeëre um neet te huëre wie daen boor
te koeër ging. Mer niks badde. De ler bleef sjtaon woe ze
sjtóng en woord van ermen daag mer aafgelaë. Umdet me
doetertied nag gin sjlaagkerre kinde, moos det mèt de
sjup gebeure. ’t Waas ’n hieël werk dór dae waersen oos.
Mer wat waas dèt? Dao laag e bèldje teussen de zank, e bèldje
van Ooslevrouw. Wie waas det dao teraech gekome? D’n boor
rapden ’t óp, bekeek ’t mèt groeëte auge en zeugden ins.
Ongerteusse kratsde daen angere mins ins ónger zien
muts en zaog toe: ‘Det mót e wóngerbèldje zien.’
Auch angere minse, die ’t huurde, worden ’t dao over ins.
Umdet d’n oos die ker mèt det bèldje teusse de zank neet
wieër hei wille trikke, mindje me det óp dae plak e kepélke
moos waere gebouwd, um det bèldjen in te zitte. ’t kepèlke
kwaam d’r. Same bouwde ze det en same loge ze d’r in op eur
kneen te baeë en hieël dök heet Ooslevrouw det baeë verhuurd.
Gauw genóg woord er auch Mees in gedaon.
In de loup van de jaore moos ’t kepélke zeve kieër waere vergröt,
umdet er van alle kankte wie langer wie mieër minse
mèt euren ozel, leid en zórg nao ’t Levrouwke kwome.
Róngd um heen en doeën bèj woord d’r auch veul getummerd en
Zoeë éntsjtóng Kepél.
Ei dink is jammer en det is det er allewiel minse zien die
lever in Panningen woeëne dan aan Kepél: ofsjoeën Kepél ‘nnen
oetgezoochde plak is, neet dór minse, met dór d’n hemel.
30 januari 1952
In Veldeke van april 1953 en december 1964
Evert Zjwein waas auch in Heldje
Sjlóbden in de beus dao rónk.
’t Bieës vraat eikels en jóng tekskes
Of in ’t veldj ‘nne greune sjtrónk.
Hazepluumkes zaag me wènnig
In daen tied, d’rek nao de jaocht.
‘Wae gaon óp det verke boeze”,
Woord dór jegers toe gezaogd.
En ze koochten aechte keugel
Op eur twieëluips jachtgeweer,
Det waas dreigender as vreuger
Battevere mèt eur sjpeer.
En ze zoochten en ze vŏnge
Auch al gauw et verkessjpoor.
Ha! Nów zo ’t zjwein d’r aan gaon,
Zeker kwaam ’t neet vandoor.
In ’n óngevaegd deecht beuske
Sjtóng petroeën, mèt grove tenj,
Mer de jeger dae d’r veur sjtóng
Razelde mèt bei zien henj.
‘ch Weit neet óf dae too p’rdón zaog,
Sjeten dee e zeker neet,
Aevel ’t waas neet oet kómpaossie
Det ’n verke laeve leet.
Evert knipde toe ’n uigske
Want ‘nne mins mèt tutevel
Hei ’n in zien verkeslaupbaan
Noeët gezeen, begriept ge wel.
Sónger doeëd te zien gesjote
Kuierden ’t zjwein doe wieër,
Keek ins um, as wo et zegke
‘Nów dan, tót ‘nnen angere kieër”.
27 januari 1953
Meugelek kènt ge Betten Hannes
Dae kwaam oet ‘t ‘Langd van Toeër’,
Aan de grens woe det me ‘Daag’ zeet
Mer auch aeve good ‘Bezjoeeër’.
Hannes zaog -en ’t waas zeker-
Hannes, hae hei gezeen,
Einen hielen dieke kappes
In d’n hoof van Dinges Leen.
Eine kappeskóp mèt blaer aan
Man, nag grótter as ein hoes,
Grótter as twieë deure same
Die me zeen kan aan ein sjloes.
Blaer woe e rezjement sjeldaote
As ’t hel aan ’t raegene geit,
Hennes zaog, ’t waas hieël zeker,
Hieleëmaol druuëg ónger sjteit.
‘Kóllesaal’, det zaog Sjars Naad toe,
‘Mer nów loesjter èns nao mich,
Wat ich zaag beej Kroep in Esse,
Loesjter good dan zek ich ’t dich.
Toe ich sjmerges vreug verbeej kwaam
Wèrkde z’aan ‘ne ketel dao
Mèt twieë ploge, ich weit ’t zeker,
Want dan ging ’t gauwer jao.
En ze wèrkden en ze zjwèdde
Want det ketelke moos klaor.
En det ’t heur neet zo gelukke
Daoveur waas gè sjpeer gevaor.
’s Aoves waas dae neeje ketel
Fieks oend fertieg, woendersjeun.
En d’n baas dae waas tevreeë
En dae hèdde Heinrich Pleun.
Zònne ketel, Betten Hannes,
Hei ich nurges nag gezeen.
Kóllosaal wat e mesjien tóch
Man, dae heis te mótte zeen.
Want die ploge van det wèrkvólk
Aan dae ketel heej en dao,
Kooste neet zeen óf huuëre
En ich zek de waorheid jao.
Betten Hannes hei geloesjterd,
Móngd en oeëre hieël wied oop
En hae zeuchde en hae vaegde
Van zien naas ‘nen dieken droop.
Wie ‘nen óngeluivigen Thomas
Keek hae Naad toe vraogend aan
En hieël langsaam vroog toe Hannes:
‘Wat vóng me mèt dae ketel aan?’
Toe sjpulde Naad zien hoeëgste troef oet,
Wat keek daen Hannes óp zien naas,
Want oet ’t antwoord wat toe vólgde
Bleek Naad in ’t sjnoeve wiet d’n baas.
‘Dae ketel, Hannes, dae die makde,
Dao woord dae kappes in gekókt.
En um dae kappes gaar te kriege
‘ne sjansenberm in èns gesjtókt’.
In Veldeke van februari 1949
Klökskesklant van ’t Klumbumke
Klinkt ièl en mer in kleine krink
Róngd um de noeëdkèrk van Lambertus
En mènigein en ich auch dink
Nag dök aan oze klókkentore
Mèt twieë kadees van klókken in
Woevan de klókken koos klinke
Wied over langd en beus en vèn.
Klókkeklank oet klókkebtore,
Op fieësten blej, bedreufd bèj rouw.
Dae kreeg veul maocht de klókketouw
Hieël zjwaor umlieëg en wèr umlieëg ging
Dór sjpieër gesjpanne mansleujerm,
Wo bèj ’t loeë van ’t klumbumke
Mer is get weechterwerk, ocherm.
Drèj maol klumpt per daag det klökske
Dao boete, bloeët in klókkesjtool,
De Boeëdsjap auch van Maagd en Ingel
Zó iel det minsen um de Pool
Allein wie d’n Ingel te mesjien
Get bluë Maria’s antwoord huurde:
Det zuw God’s Dinstmaagd wel woo zien
Sief Frencken, 14 januari 1952
Al sinds jaore lang deen ich et drukke verkieër
In oos Dörp aan de Kaupman zie meurke.
En ich blónk in mien jeugd dór de graasgreune vèrf;
Op mien wiezers waas wit-zjwart et kleurke.
Dukzat sjtrieëmde de raegen, de zón sjeen mei heit,
Mer ich vulde mich good en tevreeë,
Tót de roest, miene vijand, óp laeven en doeëd,
Toe kwaam knagen aan lief en aan leë.
Nów veul ich mich versjlate, d’n ozel is d’r aan
En de kleur van mie lief is versjote.
En de name die vaak op mie wiezers nag sjtaon
Kan me laeze mèt hieël groeëte mote.
En daobèj ich lees oet et loeëd get gezakt
Toe ‘ne perik krek ónger mich neesde;
Mer det bieëst heet zien sjtraof al, et moos aan d’n haok
Toe m’n in et kenaal mèt um veesde.
Tóch zo och in mie laeve mag aevel e wel
Et verkieër nag hieël gaer blieve dene
En de weeg nao Kepél en nao Kessel en Bree
Wille wiezen aan dezen en gene.
Mer ‘nen hangdpaol mót raech sjtaon en trèkken et aug,
Dus waem zal dao dan nów ins vur zórge?
Jao weem zèt mich wèr good en waem sjtoort mich ins aaf?
Onger verf wurt d’n ozel verbórge.
Is ’t veul wat ich vraog? Zèt mich dan in ‘Antiek’,
Dao is leechtig vur mich wel e plekske.
Of is meugel’k vur mich dao det aod g’rei te sjiek?
Dan ludj Tiesj mich wel ins in zie bekske.
In Veldeke van augustus 1954
Belaefd aangebooje aan L.C. -titels, naam en adres onbekènd – dae zoeë vriendelèk waas énkele aanwiezinge te te gaeve, um Heldjes zoeë good as ’t kan sjrieve wie m’n ’t sjprèkt en huuërt.
Toe ich lees det versje makde
Van ‘de Pool’, ge wèt nag wel,
Daoch ich neet dao ‘mét te trèkke’
Bèj ‘hieër Veldeke aan de bel’.
Um d’n ‘Dörper Pool’ te ieëre
Dee ich ’t in de Dörper taal.
Sjonder klonk ‘t, ondanks foute,
Hollands det waas wiêt te kaal.
‘Ontkroeeënde Pool’ is now gezuuverd,
Foute… foï, die mooste d’r aan.
Heldjes sjrieve, hoe! Des laostig,
Aevel ’t maag neet van de baan.
Mien gereim hebt gae verbaeterd,
Ongevraogd, zoeë mer vur niks;
As ic heur adres mer kènde
Sjteurde ich uch eine riks.
Want die bèjlaag van det bledje
Woe me dus oet lieëre kan
Wie me Heldjes good mot sjrieve,
Zoe ’t mich waerd zien, geluif det man.
En ich wil uch auch bedanke
Vur de moote en den ink,
Vur ‘t verbaetere van die foute
Want besjlist, det deeg è kink.
‘Mer wie zit det toch mèt ‘kallen’,
Woerum sjrieft gae dao ein ‘n’?
Toe gae ‘praote’ songer ‘n’ sjreeft,
Heit gae toe ein druuëge pen?
Dor de zunj die ich gedaon heb
Teege sjpelling in ’t gedeech
Wat betreuft good Heldjes sjrieve
Sjloog ich ‘Veldeke’ in ’t gezeech.
Daarum vraog ich: ‘Toe vergaef mich’
‘Veldeke’ en gae auch hieër;
Lèt neet al te sjerp op foute
Angers durf ich ’t has neet mieër.
De kerstaje – gen kestanje-
zien in Dörp dus blieve sjtaon,
mer as wae van sjtruuk ins sjtuute
is ’t auch mit heur gedaon.
En det ich vur Börgemèsjter
Burgemisjter hei gezat,
Hoop ich, zal hae mich vergaeve
’t waas per ongeluk, des glad.
En de päöl… det zien dus lèllekers,
Bieëstig lèllek en daarum… d’r oet!
Mer ‘de Pool’ as ‘Pool’ is good dus;
Det zek ich dan tot besjloet.
In ‘t Blèdje van 6 december 1947
Vers geveld’ abélen bomen,
Zoeë begint e sjoeën gedicht;
Mer ‘de Pool’ now, songer linje,
Bah, det is e kaal gezicht.
En die jonge wilj kestanje
Waere binnenkort verpotj.
Um et plekske woe die koome
Wurd geluif ich ierst gelotj.
Mer as ein hiël klein bietje
Dao te zegge hei gehad,
Heije ze dóór blieve kappe
Want dao steit nag lank hout zat.
Kiek now toch ins nao die poeul dao
En daen draod mit veil volt straum
Stuk vur stuk zien toch die houter
Lilker as ene linjebaum.
Hiëre die de straum os levert
Steur de straum toch dor de gronkt,
As die poeul dao blieve pronke
Is et toch wel al te bonkt.
Ooze ‘Pool’ det waas echt Heldjes.
Idde dirp heet zoe et zien,
Det ‘de Pool’ now is verdwene
Det duit echte Durper pien.
Now de buim dan zien gevalle
Now ‘de Pool’ verloor zien kroeën
Now vreugt idderein in Heldje:
‘Maak toch gauw die plek wir sjoeën’.
‘Laot dao now e plein aanlegge,
Sjoeën as neemes hei gedacht,
Woevan idderein mot sjtuute,
Wae, mer auch oos naogeslacht’.
‘Edelachtbaren Burgemisjter
En Gae leden van de Raod,
Gae laot now det plein verdraaie
Heldje hoopt det g’et verstaot’.
‘Spaar gin werk, bestee get geuste
Knap et Mariaplein sjoën op,
Oet de gevel van et Raodhoes
Kiekt Lambertus d’r altied op’.
En as tusse greune struuk dan
Bloome bleuje bonkt en fijn,
Zulle we ‘de Pool’ vergaete
Um e sjoeën Mariaplein.
In ’t Blèdje van 18 november 1947
Wiet van Helje in den Vremde
Woe ich allewieles woeën,
Dink ich dôk aan dich mien dörpke
Want ich vóng dich toch zoeë sjoeën.
Um now op de huugt’te blieve
Van wat in Heldje al gebeurd,
Krieg ich iddere waek gelökkig
Midden-Limburg tow gesjteurd.
As det kumt gaon ich aan ’t laezen,
Begin van veur, sjei van achter oet,
En staon altied stóm verwongerd
Wie oos Heldje geit vörroet.
Van alles is d’r al gekome,
Auch enne culturele groep,
En now merk ich det d’r woeëne
Minse met ennen dichtersknoep.
Wat woord Heldje sjoeën bezongen
In ’t dichtstök nummer ein,
Wat heb ich dao van genote
Jao ich vóng ’t bieëstig fijn.
Mer den dichter, tegenzanger,
Merkte dao hieël get op aan,
Laot dae now ens wieër gaon laeze
Zien oordeil geuft hae dan d’r aan.
Bèn geröst gae tegenzanger,
Kóm mer now neet miër gezeurd,
De mooder woord ’t erst bezónge
De kinjer kriege ’n later beurt.
Eine boete Heldje woeënende Heldjese
In ’t Blëdje van 12 juni 1948
Laezers van ‘Midde-Limburg’
Dit gedeecht is besjtumd vur alle minse die
Woeëne teusse Jn Vlaondere em Gaelberg,
’t Naers-kanaal en de Brëtse Sjtruuk, in ein
Woord: vur hieël Heldje en ich bee det ‘t
Allerèrst, d’n deechter van ‘Tegenzang’ aan.
S.F.
Groeët Heldje
Zeker, zeker beesten oeëme,
Mer netuurlik leve tant,
Jóng of maedje, hieër of dame
Van det versje in oos krant;
Zeker huurt gae auch bèj Heldje
Gae ziet auch van oos gemintj,
Alles teusse de gemintjspäöl
Elken elder, idder kindj.
En gae deechter, maak gèn zórg uch
Det wae uch nag neet mieër zeen,
E gedeecht woe det in oetkwaam
Woord geweigerd dór Kassteen.
’t Klónk mesjoen get chauvinistisch
-Hè wat is det ’n diek woord-
Mer wie det ich aevel huurde
Heet mie deechsel auch bekoord.
Ich bin werkelik neet bèjzeechtig
Ich zeen overal veul sjoeën,
Of me op Kattesjtert of Vlegert
Of op Sjraomes heet de woeën
In de Loeë of op de Voosberg
Auch op Ninnes of de Hei,
In de Groze of de Kwakvoors
Overal klinkt blèj: ‘Joechei!’
En auch Kaumeshook en Sele
Griezen Öpper en Sjtaakberg,
Hoebesjlaag en Sjtoks en Kieviet,
Hongsheuvel en Peddenberg,
Knaespert, Wietel, Hazenakker,
Al die plekskes zien hieël sjoeën,
Ze zien waerd um te bezinge
Allemaol op blèjen toeën.
Mer as ich goof heb begrepe
Vingt d’in mie gedeecht neet good
Det in Heldje heb gesjreve
Bove ’n pluum op Dörper hood,
Aevel gae sjrieft auch Groeët Heldje,
Is dao dan neet mèt weerlaogd
Det de sjoeëne nama van Heldje
Allein as gemintjsnaam wörd gezaogd?
Nae ich mein auch ’t plekske
Wat gae now dan numt de rómp
Wel gaet raegt haet op naam Heldje,
Neet umdet dao sjteit ’n pómp
Me rum det dao auch de raeste
Van de èrste kerk nag staon,
Dao ’n hoes vur God te bouwe
Hebbe ze toe good gedaon.
Gae zekt zelf det ’t de rómp is
Woe mie versje over geit,
Mer dan mot dao auch ’t hert zien
Des ’t eenvoudigst was besjteit,
En det klopt, jao det is zeker,
Want dao sjteit Lambertus troeën,
In de gevel van ’t Raodhoes
Nurges angers is zien woeën.
Um ’t hert te gaon versjoeve
Minse det is niks gedaon
Laot d’n hertsjlaag ós neet sjteure
Laot de heng in ein ós sjlaon
Laot ós same blieve wèrke
Rónk um de Gemintjspetroeën
Dan, dan zulle we belaeve
Ein GROEËT HELDJE as ós loeën.
In ’t Blèdje van 12 juni 1948
U kunt de inhoud van deze pagina niet kopiëren